Kinh doanh tại Việt Nam

Vì sao lại là Việt Nam

Việt Nam là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất châu Á, và cùng với thu nhập, số lượng ô tô cũng tăng. Mỗi năm xe lại nhiều hơn, trong khi hạ tầng chăm sóc xe vẫn thiếu: trạm rửa xe tự phục vụ theo mô hình châu Âu quen thuộc trên thị trường vẫn còn ít.

Với một doanh nhân, đây là tổ hợp hiếm: nhu cầu cao và đang tăng trong khi cạnh tranh còn yếu. Ở Nga, thị trường rửa xe tự phục vụ đã chật, và phải đi tìm mới ra chỗ trống ở vị trí tốt. Ở Việt Nam, tình hình gần với nước Nga mười năm trước.

Điều thứ hai làm thay đổi bài toán kinh tế là khí hậu. Mùa vụ quanh năm, không có kỳ ngừng vì mùa đông: công trình chạy 365 ngày chứ không phải bảy đến tám tháng như ở các vùng phía bắc. Với cùng một bộ thiết bị, đó là khác biệt không phải về sự dễ chịu mà về số ngày làm việc.

Cái gì đã chạy được ở đó: bảy công trình

Chúng tôi nói về một hệ thống đang chạy, không phải về kế hoạch. Tại Việt Nam chúng tôi có bảy công trình, và địa bàn của chúng rất khác nhau — từ thành phố lớn nhất nước tới tỉnh lẻ:

• Thành phố Hồ Chí Minh — hai điểm: Sinco ở khu An Lạc và Bàu Gốc.
• Nha Trang — hai điểm: trên đường Phạm Văn Đồng và ở khu Phước Long.
• Đắk Mil — tỉnh Đắk Nông, một thị trấn nhỏ.
• Vũng Tàu — thành phố nghỉ dưỡng ven biển.

Độ trải rộng quan trọng hơn bản danh sách: mô hình này khớp cả ở thành phố vài triệu dân lẫn ở tỉnh lẻ. Điều đó không có nghĩa nó khớp ở mọi nơi — nó có nghĩa quy mô thành phố tự thân không phải bản án, và phải tính lưu lượng theo từng địa chỉ cụ thể.

Giá tại khoang rửa: từ 10.000 ₫ cho một lượt rửa xe máy và từ 20.000 ₫ cho ô tô con. Theo thước đo của Nga thì hóa đơn có vẻ nhỏ, nhưng khách so sánh chi phí một lượt với giá địa phương chứ không phải với giá Nga. Mức doanh thu tính toán tham khảo là từ 121.770.000 ₫ mỗi tháng cho một khoang; đây là mô hình chứ không phải bảo đảm, và nó được phân tích trên trang về mở trọn gói.

Trạm rửa ở Việt Nam khác trạm rửa ở Nga ra sao

Ba khác biệt thấy ngay và làm thay đổi phép tính.

Xe máy. Xe hai bánh ở Việt Nam không phải sở thích mà là phương tiện đi lại chính. Đó là một dòng khách riêng với thời gian ghé ngắn và hóa đơn thấp, thứ mà mô hình ở Nga đơn giản là không có. Dòng khách này rải đều hơn trong ngày và lấp rất tốt những giờ ít ô tô.

Quanh năm. Không phải đóng cửa mùa đông, không phải sưởi, không có kỳ ngừng giữa mùa. Bù lại có mùa mưa, và nó hoạt động như mùa đông ở Nga nhưng ngược lại: nhu cầu lúc đó tăng lên.

Vai trò khác của thiết bị. Sưởi cho trụ thanh toán và đường ống, thứ mà thiếu nó thì trạm rửa ở Siberia sẽ dừng, ở đây không cần. Còn xử lý nước thì cần không kém: cả ở Nga lẫn ở Việt Nam đều có loại nước mà thiếu xử lý thì cả trạm lẫn kết quả rửa đều chịu thiệt — về nước và thẩm thấu ngược có một bài riêng.

Điều gì bị đánh giá thấp

Sai lầm phổ biến nhất là coi Việt Nam như “nước Nga ấm áp”, nơi mọi thứ y hệt chỉ khác là không có tuyết. Bốn điều thường bị đánh giá thấp.

• Ngôn ngữ và nhà thầu. Không có đội ngũ tại chỗ, việc thương lượng với nhà thầu, chủ mặt bằng và các đơn vị dịch vụ sẽ thành khoản tốn kém nhất — về thời gian chứ không phải tiền bạc.
• Logistics thiết bị. Trạm được chở từ Nga sang. Đó không phải vấn đề, nhưng là một khoảng thời gian cần đưa vào kế hoạch chứ không phải phát hiện ra giữa chừng.
• Phần pháp lý. Việc này do luật sư địa phương lo, và chi phí của họ được đưa vào dự toán từ trước. Tiết kiệm ở bước này tốn hơn chính khoản tiết kiệm đó.
• Vị trí. Quy tắc chọn vị trí vẫn như ở Nga: lưu lượng, lối vào thuận tiện, đối thủ trong bán kính vài kilômét. Nhưng những mốc quen thuộc thì không còn đúng — phải đánh giá tại chỗ.

Và một lưu ý trung thực về kinh nghiệm của chúng tôi: chúng tôi biết phân khúc của mình — trạm rửa xe tự phục vụ. Chúng tôi không dám nói thay cho các ngách khác, và việc khuyên “nên mở kinh doanh gì ở Việt Nam” nói chung sẽ là câu chuyện ngoài thẩm quyền.

Bắt đầu từ đâu

Trình tự giống như ở Nga, và nó ngược với thói quen. Không phải bắt đầu từ việc tìm mặt bằng mà từ cuộc trao đổi về bài toán: ngân sách bao nhiêu, ở thành phố nào, bao nhiêu khoang là hợp lý. Từ đó dựng lên mô hình tài chính, từ mô hình ra yêu cầu với công trình, và chỉ sau đó mới đi tìm địa điểm phù hợp.

Tiếp theo là chọn vị trí tại chỗ, sản xuất thiết bị, logistics, lắp đặt và khởi động. Sau khi khai trương, toàn bộ phần vận hành được xử lý từ xa: trạm rửa tự phục vụ chạy không cần nhân viên, và chủ nhìn thấy doanh thu cùng tình trạng trạm từ một nước khác.

Nếu bạn đang tính vốn đầu tư, hãy bắt đầu từ bản tính theo từng bước: năm con số ở đó vẫn vậy, chỉ đổi đồng tiền và lưu lượng.

Câu hỏi thường gặp

Người nước ngoài có mở được doanh nghiệp tại Việt Nam không?

Có, người nước ngoài vẫn kinh doanh tại Việt Nam, và chính chúng tôi đang vận hành bảy công trình ở đó. Phần pháp lý — loại hình công ty, thủ tục và thuế — do luật sư địa phương lo: đây là một khoản riêng trong ngân sách, và chúng tôi không tư vấn về nó. Về vận hành, công việc được tiến hành bằng tiếng Nga: việc làm việc với nhà thầu địa phương do đội ngũ tại chỗ đảm nhận.

Nên mở kinh doanh gì tại Việt Nam?

Câu trả lời trung thực: chúng tôi chỉ biết một phân khúc — trạm rửa xe tự phục vụ, và không dám nói thay cho các ngành khác. Trong phân khúc của mình, Việt Nam phù hợp vì ba lý do: số lượng ô tô đang tăng, mùa vụ quanh năm không có kỳ ngừng vì mùa đông, và còn ít công trình theo mô hình quen thuộc. Dù sao thì mọi ngách đều phải kiểm chứng bằng lưu lượng tại một địa điểm cụ thể.

Mở trạm rửa xe tại Việt Nam tốn bao nhiêu?

Thiết bị có giá đúng như ở Nga: từ 148.500.000 ₫ cho một khoang, kèm vận chuyển, lắp đặt và khởi động. Khác biệt nằm ở mọi thứ còn lại — tiền thuê, đấu nối, nhà thầu và logistics tới nơi. Vì vậy dự toán được tính cho một thành phố và công trình cụ thể, chứ không theo con số trung bình.

Có cần biết tiếng Việt không?

Không. Việc đồng hành được thực hiện bằng tiếng Nga ở mọi giai đoạn — từ chọn vị trí đến khởi động, còn việc thương lượng với nhà thầu xây dựng, nhà cung cấp và các đơn vị dịch vụ địa phương do đội ngũ tại chỗ đảm nhận. Kinh nghiệm trong ngành rửa xe cũng không cần: công trình chạy không có nhân viên và được theo dõi từ xa.

Trạm rửa ở Việt Nam khác trạm rửa ở Nga thế nào?

Ba điều. Xuất hiện dòng khách xe máy — đây là nhóm khách riêng với thời gian ghé ngắn. Không có mùa đông, tức là công trình chạy 365 ngày, còn mùa mưa làm nhu cầu tăng chứ không giảm. Và không cần sưởi cho trụ thanh toán và đường ống, nhưng xử lý nước thì vẫn cần y như vậy.